Niedługi film o szkole       Strona internetowa szkoły           Profile naszych klas

 

 
 

Udostępnij na Facebooku

    





Spis treści

 

II. 17. Wojna domowa w Anglii

 

I. Geneza wojny domowej w Anglii

1. Przemiany gospodarcze

a. rozwój wytwórczości rzemieślniczej, handlu i nowoczesnych form rolnictwa na południu i wschodzie kraju

b. hamulce rozwoju gospodarki rynkowej

– system cechowy w miastach

– system ceł i myt

– funkcjonowanie monopoli królewskich na niektóre dziedziny wytwórczości

c. ochrona rynku wewnętrznego przed konkurencją towarów importowanych – zasady merkantylizmu

d. rozpowszechnienie się manufaktur

e. utrzymywanie się stosunków feudalnych i zacofanego rolnictwa na północy kraju

2. Przemiany społeczne

a. powstanie „nowej szlachty” (gentry)

b. początek formowania się burżuazji

c. wykształcenie się silnej warstwy wolnych chłopów - yeomeni

d. pojawienie się licznej grupy wolnych pracowników najemnych

e. wzrost aktywności politycznej nowych warstw społecznych

f. słabnąca pozycja starej arystokracji rodowej, broniącej porządku feudalnego

3. Podziały wyznaniowe

a. anglikanizm – arystokracja rodowa i dwór królewski

b. purytanizm (angielska wersja kalwinizmu) – nowe warstwy społeczne

prezbiterianie (umiarkowani)

independenci (radykalni)

 

II. Początek konfliktu króla z parlamentem

1. Panowanie Jakuba I   (1603-1625)

a. unia personalna Szkocji, Anglii, Walii i Irlandii

b. dążenie do ustanowienia rządów absolutnych w oparciu o szkocką i angielską arystokrację oraz kościele anglikańskim

c. lekceważenie Izby Gmin

2. Panowanie Karola I Stuarta   (1625-1648)

a. nieudolna polityka zagraniczna

b. konflikt z parlamentem o podatki na interwencję we Francji w obronie hugenotów

– przedłożenie przez parlament  Petycji o prawach

– rozwiązanie parlamentu – 1629 r.

c. okres tzw. jedenastoletniej tyranii – rządy króla bez parlamentu

 

III. Wojna domowa (1640-1649)

1. Wybuch wojny domowej

a. wybuch buntu poddanych w Szkocji

b. zwołanie parlamentu Karola I Stuarta (1640 r.) – Krótki Parlament (rozwiązany z powodu żądań posłów)

c. Długi Parlament  (XI 1640-1653)

– doprowadzenie do usunięcia doradców królewskich (m.in. stracenie Strafforda)

– postanowienie, że parlament może się rozwiązać wyłącznie za własną zgodą

d. zaostrzenie się stosunków między królem a parlamentem

– ogłoszenie tzw. Wielkiej remonstrancji (Wielkie napomnienie) przez radykalną część Izby Gmin

– nieudana próba aresztowania purytańskiej opozycji

– ucieczka Karola I Stuarta z Londynu

e. wypowiedzenie wojny parlamentowi przez Karola I Stuarta (22 VIII 1642 r.)

2. Przebieg wojny domowej

a. rojaliści  (zwolennicy króla –„kawalerowie”)

– arystokracja, wielcy właściciele ziemscy

– duchowieństwo anglikańskie

b. zwolennicy parlamentu  („okrągłe głowy”)

gentry, bogate mieszczaństwo, niezadowoleni chłopi

– utworzenie Armii Nowego Wzoru Oliver Cromwell

c. bitwa pod Naseby – 1645 r.

– zwycięstwo  Armii Nowego Wzoru

– ucieczka króla do Szkocji

– król więźniem parlamentu

 

IV. Ustanowienie republiki w Anglii

1. rozłam w parlamencie

a. prezbiterianie – dążyli do kompromisu z Karolem I Stuartem

b. independenci – domagali się osądzenia króla

2. Ucieczka Karola I Stuarta do Szkocji

3. Klęska Szkotów i Rojalistów pod Preston (1648 r.)

4. Czystka w parlamencie

a. usunięcie z parlamentu i aresztowanie umiarkowanych posłów prezbiteriańskich

b. Parlament Kadłubowy – składał się z 50 oddanych Oliverowi Cromwellowi independentów

5. Egzekucja Karola I Stuarta

a. postawienie króla przed specjalnym trybunałem powołanym przez Parlament Kadłubowy

b. skazanie króla na śmierć i egzekucja – 30 I 1649 r.

c. ustanowienie republiki w Anglii – 1649 r.

d. pokonanie opozycji w Szkocji przez Armię Nowego Wzoru Oliviera Cromwella

6. Uchwalenie Aktu nawigacyjnego1651 r.

a.  import towarów do Anglii możliwy wyłącznie na okrętach angielskich

b. wybuch wojny z Holandią

7. Protektorat Cromwella – 1653 r.

a. rozwiązanie Parlamentu Kadłubowego

b. przyjęcie przez Olivera Cromwella tytułu lorda protektora

dyktatura wojskowa

– ustanowienie zasady dziedziczenia urzędu lorda protektora (następcą Olivera miał być jego syn Ryszard)

 

V.  Ustanowienie monarchii parlamentarnej w Anglii

1. Śmierć Oliviera Cromwella – 1658 r.

2. Odzyskanie korony przez Karola II Stuarta1660 r.

a. podział parlamentu

torysi – uznanie nienaruszalności dziedzicznej władzy królewskiej

wigowie – dążenie do przyznania parlamentowi prawa do zmian w zasadach sukcesji aż do wypowiedzenia posłuszeństwa królowi włącznie

b. podpisanie przez Karola II Stuarta Habeas Corpus Act – ustawa gwarantująca każdej osobie nietykalność osobistą (1679 r.)

3. Panowanie Jakuba II

a. dążenia absolutystyczne

b. przygotowania Jakuba do walki z opozycją

4. Chwalebna rewolucja 1688 r.

a. ofiarowanie tronu angielskiego przez wigów i torysów córce Jakuba II Marii Stuart

b. przekazanie korony mężowi Marii Stuart Wilhelmowi III Orańskiemu  (namiestnik Republiki Zjednoczonych Prowincji) – 1689 r.

5. Podstawy prawne monarchii parlamentarnej w Anglii

a. zatwierdzenie przez Wilhelma III Orańskiego Ustawy o prawach

– ograniczał władzę królewską

– zwiększał uprawnienia parlamentu

b. wydanie Aktu tolerancyjnego

– wprowadzał swobodę wyznaniową

– dostęp do urzędów i rang oficerskich uzależniał jednak od przysięgi na anglikańskie wyznanie wiary

c. Akt o następstwie tronu – 1701 r.

– obowiązek kontrasygnaty dla aktów wydawanych przez króla

– zasada odpowiedzialności ministrów przed parlamentem

 

Spis treści

 

Galerie
Scenariusze do kursu technik skutecznego uczenia się

Tematyczna bibliografia artykułów z miesięcznika "Mówią Wieki"