Niedługi film o szkole       Strona internetowa szkoły           Profile naszych klas

 

 
 

Udostępnij na Facebooku

    





Spis treści

 

II. 18. Wojna trzydziestoletnia

 

I. Geneza wojny trzydziestoletniej (1618-1648)

1. Rozdrobnienie polityczne i rozbicie religijne Niemiec

a. w skład Rzeszy wchodziło około 300 księstw i wolnych miast

b. podział na dwa obozy religijne

– protestancki – utworzenie Unii Protestanckiej (1608 r.)

– katolicki – utworzyli Ligę Katolicką (1609 r.)

2. Sytuacja w Królestwie Czeskim

a. od 1526 r. pod panowaniem Habsburgów

b. odrodzenie narodowe Czechów

c. sytuacja wyznaniowa

– odrodzenie husytyzmu (bracia czescy)

– rozwój luteranizmu

d. polityka wyznaniowa cesarzy

– wydanie listu majestatycznego przez cesarza Rudolfa II (gwarancja tolerancji dla innowierców)

– nasilenie się tendencji kontrreformacyjnych za panowania cesarza Macieja I

 

II. Wybuch powstania czeskiego – czesko-palatynacki okres wojny trzydziestoletniej (1618-1624)

1. Zgromadzenie protestantów czeskich na zamku na Hradczanach

a. celem zgromadzenia była obrona zagrożonych swobód religijnych ( 23 V 1618 r.)

b. tzw. druga defenestracja praska (wyrzucenie posłów cesarskich przez okno) – początek czeskiego powstania antyhabsburskiego

c. Utworzenie czeskiego rządu i wojska

2. Poparcie dla Czech ze strony Niderlandów, Francji, stanów śląskich, Siedmiogrodu i Unii Protestanckiej

3. Eskalacja konfliktu

a. wybór Ferdynanda II na cesarza

b. wybór na króla Czech  elektora Palatynatu Reńskiego Fryderyka V Wittelsbacha (1619 r.)

4. Przebieg wojny

a. klęska wojsk czeskich w bitwie pod Białą Górą (1620 r.)

b. skutki klęski pod Białą Górą

– fala prześladowań (wyroki śmierci i konfiskaty majątków i przymusowa emigracja)

– liczba ludności Czech spadła z 4 milionów do jednego miliona

restytucja dóbr kościelnych

– pozbawienie Czech prawa do udziału w elekcji cesarza

– ograniczenie autonomii

– wprowadzenie urzędników niemieckich

c. zajęcie Palatynatu przez wojska cesarskie

 

III. Duński okres wojny (1625-1629)

1. Antyhabsburski sojusz Anglii, Holandii i Danii (1625 r.)

2. Przebieg wojny

– wkroczenie wojsk duńskich do posiadłości Habsburgów – Chrystian IV

  seria zwycięstw wojsk habsburskich dowodzonych przez Albrechta von Wallensteina  

3. Pokój w Lubece –1629 r.

a. Chrystian IV wychodzi z wojny bez strat terytorialnych

b. Dania zobowiązała się do nieingerowania w przyszłości w sprawy Rzeszy

 

IV. Szwedzki okres wojny (1630-1635)

1. Wzrost opozycji antyhabsburskiej w Rzeszy

a. opór wobec cesarza wywołał edykt restytucyjny, nakazujący zwrot majątków kościelnych

b. obawa książąt Rzeszy przed wzrost dążeń absolutystycznych cesarza

– żądania ograniczenia liczby wojsk

– żądanie odwołania  Albrechta von Wallensteina 

2. Przystąpienie do wojny Szwecji – Gustaw II Adolf

a. wkroczenie wojsk szwedzkich na terytorium Rzeszy

b. zdobycie i zniszczenie przez wojska katolickie Magdeburga –Johan von Tilly (1631 r.)

c. zwycięstwo armii szwedzkiej, wspieranej przez wojska saskie  pod Breitenfelden (1631 r.)

d. zwycięstwo wojsk szwedzkich pod Lützen – śmierć króla szwedzkiego Gustawa II Adolfa (1632 r.)

                                                                                                                                                                             

f. odzyskanie przewagi przez Habsburgów i Ligę Katolicką  – rozgromienie wojsk szwedzkich pod Nordlingen 1634 r.

 

V. Francuski okres wojny (1635-1648)

1. Wypowiedzenie wojny Hiszpanii przez Francję (Ludwik XIII , kardynał Armand Richelieu )

 

2. Liga Katolicka walczy z koalicją Francji, Szwecji, Holandii, Sabaudii, Wenecji i Siedmiogrodu

3. Dewastujący charakter działań wojennych toczonych głównie na terytorium Rzeszy

 

VI. Zakończenie wojny trzydziestoletniej

1. Pokój westfalski  – 1648 r.

a. w Osnabrück ze Szwecją

b. w Münster z Francją

c. zmiany terytorialne

Szwecja otrzymała m.in. Pomorze Zachodnie ze Szczecinem i Rugią oraz 5 mln talarów kontrybucji

Francja otrzymała Alzację (bez Strasburga) oraz prawo do biskupstw Metz, Toul, Verdun

Brandenburgia otrzymała wschodnią część Pomorza Zachodniego

– Saksonia otrzymała Łużyce

– Bawaria otrzymała Palatynat Górny

d. decyzje polityczne

– uznanie niepodległości Szwajcarii

uznanie przez Hiszpanię niepodległości Niderlandów

– potwierdzenie decyzji pokoju augsburskiego

– zachowano stan posiadania protestantów sprzed 1624 r.

– Stany otrzymały ius teritoriale i ius foederis – Rzesza przekształca się w luźny związek suwerennych państw

2. Skutki wojny

a. ogromne straty demograficzne spowodowane działaniami zbrojnymi, epidemiami i głodem

b. spustoszenie znacznych obszarów Rzeszy

– regres gospodarczy

– regres cywilizacyjny

c. tzw. kościoły pokoju na Śląsku

– Jawor

– Świdnica

– Głogów

 

Spis treści

 

Galerie
Scenariusze do kursu technik skutecznego uczenia si

Tematyczna bibliografia artykułów z miesięcznika "Mówią Wieki"