Notatki z historii dla gimnazjum

Wiesław Zdziabek

 Strona główna

Notatki z historii dla gimnazjum

Notatki z historii dla szkół ponadgimnajalnych zakres podstawowy

Notatki z historii dla szkół ponadgimnazjalnych zakres rozszerzony

Galerie ilustracji

Tematyczna bibliografia artykułów z miesięcznika "Mówią Wieki"

 

 

Poleć znajomym

 

Spis treści

 

25. Polskie tradycje demokratyczne

 

1. Demokracja szlachecka  – forma ustroju państwa, w której szlachta uzyskała wpływ na rządy w państwie

2. Instytucje demokracji szlacheckiej w Rzeczpospolitej

a. najważniejsze akty prawne regulujące ustrój Rzeczypospolitej

konstytucja nihil novi – „nic nowego bez nas” – 1505 r.

artykuły henrykowskie – 1573 r.

b. dwuizbowy sejm walny

– izba senatorska – składała się z najwyższych urzędników państwowych i dostojników kościelnych

– izba poselska – reprezentanci szlachty wybierani na sejmikach ziemskich

– obowiązywała zasada jednomyślności przy podejmowaniu decyzji – liberum veto

posłów obowiązywały instrukcje poselskie

c. wolna elekcja

d. konfederacje – związki szlachty, zmierzające do realizacji określonych celów

– zawiązywane były w warunkach zagrożenia bezpieczeństwa – np. podczas bezkrólewia

– obowiązywała zasada większości głosów

e. Konstytucja 3 maja1791 r.

pierwsza konstytucja w Europie

– konstytucja jako najwyższy akt prawny w państwie (ustawa zasadnicza)

f. konstytucja Księstwa Warszawskiego – 1815 r.

g. konstytucja Królestwa Polskiego – 1830 r.

 

2. II Rzeczpospolita – 1918-1939 r.

a. Odzyskanie niepodległości po rozbiorach – 11 XI 1918 r.

b. rządy parlamentarno-gabinetowekonstytucja marcowa z 1921 r.

c. zamach stanu Józefa Piłsudskiego – 1926 r.

– wprowadzenie rządów autorytarnych – tzw. sanacja

konstytucja kwietniowa z 1935 r.

 

3. Polska Rzeczpospolita Ludowa

a. przejęcie władzy przez komunistów po zakończeniu II wojny światowej

– likwidacja opozycji antykomunistycznej

– wprowadzenie rządów terrorurepresje wobec przeciwników politycznych

indoktrynacja społeczeństwa – nachalna propaganda

b. konstytucja stalinowska – z 1952 r

c. akty oporu wobec władzy komunistycznej

– wystąpienia robotników w Poznaniu – 1956 r.

– strajki studenckie – 1968 r.

– strajki na Wybrzeżu – 1970 r.

– strajki w Radomiu i ursusie – 1976 r.

 

4. Obalenie komunizmu w Polsce

a. powstanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”

– strajki na Wybrzeżu – 1980 r.

– rejestracja Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”Lech Wałęsa

– kształtowanie się społeczeństwa obywatelskiego

b. wprowadzenie stanu wojennego przez władze komunistyczne – 13 XII 1981 r.

– ogłoszenie stanu wojennego przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego

– utworzenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON)

– zawieszenie większości praw i swobód obywatelskich

– zakaz działalności wszelkich organizacji społecznych

– wprowadzenie godziny milicyjnej

internowanie (uwięzienie) działaczy opozycyjnych – głównie działaczy NSZZ „Solidarność”

 

5. III Rzeczpospolita

a. nasilenie się akcji protestacyjnych na Wybrzeżu w 1988 r.

b. obrady Okrągłego Stołu – luty-kwiecień 1989 r.

c. tzw. wybory „kontraktowe”4 czerwca 1989 r.

– całkowite zwycięstwo związanej z NSZZ „Solidarnością” opozycji antykomunistycznej

– komuniści uzyskali tylko „gwarantowaną” w umowie liczbę miejsc w parlamencie

d. pierwsze zmiany w konstytucji

– zmiana nazwy państwa – Rzeczpospolita Polska (określana jako III Rzeczpospolita)

– zmiana godła – przywrócenie orła w koronie

– ustanowienie dwuizbowego parlamentu

e. przystąpienie Polski do zachodnioeuropejskich organizacji międzynarodowych

Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego (NATO) – 1999 r.

Unii Europejskiej2004 r.

 

Spis treści

Strona główna

Notatki z historii dla gimnazjum

Notatki z historii dla szkół ponadgimnajalnych zakres podstawowy

Notatki z historii dla szkół ponadgimnazjalnych zakres rozszerzony

Galerie ilustracji

Tematyczna bibliografia artykułów z miesięcznika "Mówią Wieki"